1397/01/30

مقالات

آخرین مطالب | آرشیو | جستجو

تاریخ: 1394/12/18 نظرات: 0 نظر نمایش: 1251 مرتبه امتیاز 0   (Article Rating)
ذهن آگاهی چیست؟

ذهن آگاهی چیست؟

ذهن آگاهی عبارت است از نوعی آگاهی که از طریق پرورش توجه به شکلی خاص (توجه متمرکز بر لحظه حال، هدفمند و بدون قضاوت) به وجود می آید.
مولانا عارف ایرانی در مثنوی معنوی در قطعه ای تحت عنوان "مهمان خانه" غم وشادی را به مهمانانی تشبیه می کند که از آغاز هر روز بر صاحب خانه، یعنی تن، فرود می آیند. در اندیشه مولانا ذهن انسان باید آینه باشد. آینه با اینکه تصویر های زشت و زیبا را نشان می دهد، هیچ گاه از حیث ماهیت زشت یا زیبا نمی شود.
تمرین های حضور ذهن به دنبال این هدف است که در افراد این توانایی را ایجاد کند که علیرغم تجربه افکار و احساسات مرتبط با افسردگی٬ اضطراب و مانند آن، با آن ها همانندسازی نکنند و توانایی جدا شدن از آن ها و توسعه آگاهی را داشته باشند.
 بنابراین حضور ذهن، ما را قادر می سازد تا با آسیب پذیری ها و تعارض ها که بخش جدایی ناپذیر انسان بودن است٬ مواجه می شویم و واکنش مناسبی در برابر آنها داشته باشیم.
ذهن آگاهی نوعی آگاهی است که در فضای توجه کردن به یک تجربه به شیوه ای خاص به دست می آید. در این حالت، توجه متمرکز بر هدف (توجه آگاهانه بر روی جنبه ای ویژه از یک تجربه)، متمرکز بر لحظه حال (عدم افسوس گذشته و ای کاش آینده و بازگشتن به زمان حال) و غیر قضاوتی است.این ویژگی آخر نوعی حس پذیرش هر آنچه در مرکز آگاهی قرار می گیرد را به همراه می آورد. این توجه حالت نوعی توجه آگاهانه به اموری است که جریان دارند. کار ذهن این است که فکر تولید کند. ذهن این کار را بی وقفه و سر سختانه انجام می دهد. برخی از افکار معنا دارند و برخی از انها چندان معنایی ندارند. برخی از افکار به حل مشکلات منجر می شوند و برخی دیگر با ترسی که ایجاد می کنند ما را زمین گیر می سازند. برخی افکار به ما کمک می کنند تا کشتی زندگی مان را به پیش برانیم و برخی دیگر ما را در انبوهی از خودسرزنش گری ها و نفرت از خویشتن، به گل می نشانند. افکارمان تنها یک دقیقه و آن هم فقط در سیناپس های مغزی وجود خارجی پیدا می کنند. با آنکه افکارمان گاهی از یک مجموعه کمدی نیز کمتر واقعی هستند، ولی ما آنها را مثل اخبار، جدی فرض می کنیم و واکنش نشان می دهیم.
ما به هر آنچه فکر می کنیم باور داریم و همین امر ریشه بسیاری از دردها و رنج هایمان است. وقتی به هر آنچه ذهن مان تولید می کند باور داریم، درست مثل این است که در دامی گرفتار شده ایم. برای رهایی فقط یک راه وجود دارد، افکار خود را بشناسیم و با آن روبرو شویم. برای آن که در دام افکار منفی گرفتار نشویم ابتدا باید نسبت به آن آگاه باشیم، این آگاهی به فرد کمک می کند:
1-قضاوت نکند و پیش داروی نداشته باشد.
2-صبور و شکیبا باشد.
3-ذهن باز داشته باشد و همه چیز را همان گونه که هست درک کند.
4-به گذشته وابسته نباشد.
5-واقعیت های زندگی را در هر لحظه بپذیرد و از آن فرار نکند.
 
با چنین آگاهی، توجه ما غیر قضاوتی و هشیار است. در زمان حال سیر می کند و نسبت به تمامی واکنش ها و تغییرات بدنی و فکری آگاه است.

   
حق انتشار اطلاعات برای معاونت دانشجویی دانشگاه الزهراء (س) محفوظ می باشد.  
اجرا و پشتیبانی: مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات